Lopende projecten

• Micronutriënten in de landbouw (gestart najaar 2010)
  In 2009 heeft het Platform een advies uitgebracht over de wereldwijde fosfaatschaarste. Deze studie riep de vraag op of eenzelfde probleem mogelijk bestaat voor andere nutriënten, en dan specifiek de micronutriënten. Het Platform wil in dit project helder krijgen of er sprake is, nu of in de toekomst, van mogelijke schaarste van micronutriënten en wat de consequenties daarvan zijn voor de landbouw en de voedselvoorziening. In het najaar van 2011 organiseerde het platform een workshop voor beleidsmensen en onderzoekers om de problematiek van de micronutriënten onder de aandacht te krijgen. Dr. Roelf Voortman (SOW-VU) vertelde tijdens deze workshop over de rol van micronutiënten in het wereldvoedselsysteem. Dr. Ton Bastein (TNO) ging in op de suppletie van micronutriënten uit de mijnbouw en het gebruik in de industrie en Wim Bussink (NMI) belichtte de rol van micronutriënten in de landbouw; in bodem, plant en dier. Al deze informatie wordt gebruikt voor een beleidsadvies aan het ministerie van EL&I.
• Geopolitieke aspecten van voedselzekerheid
  Uit de studie naar de kwetsbaarheid van het EU-landbouw- en voedselsysteem (afgerond in 2011) kwam naar de voren dat de Europese veehouderij kwetsbaar is voor natuurrampen, dierziekten en geopolitieke trendbreuken. De laatste component van het verhaal kwam nog onvoldoende uit de verf. De Europese Commissie heeft geopolitieke risico’s op de agenda gezet, maar dan vooral in relatie tot energie en zeldzame aardmetalen, niet in relatie tot landbouw en voedselvoorziening. Ook het ministerie van EL&I houdt nog weinig rekening met geopolitiek in zijn beleid voor landbouw en voedselvoorziening. Bij het departement van Veiligheid en Justitie lijkt wat meer oog te bestaan voor de risico’s van geopolitiek voor de voedselvoorziening.
  In een vervolgproject wil het Platform de geopolitieke risico’s voor het Europese landbouw- en voedselsysteem beter agenderen, toegespitst op een drietal voor de voedselzekerheid van de EU essentiële grondstoffen: soja, fosfaat en één of meer kritische micronutriënten. Zo is China op sojagebied een enorme importeur en daarmee een concurrent voor de Europese veevoerimporteurs. Wat betreft fosfaat zijn Marokko en China veruit de grootste producenten. Ook voor micronutriënten (met name zink) is China een belangrijke speler.
  Het Platform werkt in dit project samen met het Rathenau Instituut.
• Vectorziekten
  Nederland en het grootste deel van Europa hebben in de afgelopen vijf decennia nauwelijks te maken gehad met vector-borne diseases: door insecten, teken of andere zgn. vectoren overgedragen ziekten bij mens en dier. Deze situatie is snel aan het veranderen door toenemende globalisering van verkeer en vervoer en waarschijnlijk ook door klimaatverandering. De door teken overgedragen ziekte van Lyme is sterk toegenomen. In 2006 brak in Nederland blauwtong - overgedragen door knutten - uit onder schapen en runderen. In 2007 brak in Italië voor het eerst in Europa de Afrikaanse virusziekte Chikungunya uit, waarbij ruim 200 mensen werden geïnfecteerd. De ziekte werd overgedragen door de al eerder geïntroduceerde tijgermug. Er bestaan geen vaccins of specifieke medicijnen tegen. En in het najaar van 2011 was er een uitbraak van een waarschijnlijk door knutten overgebrachte nieuw pathogeen : het Schmallenberg-virus.
  Met name virusziekten met een reservoir in de wilde fauna (zgn. zoönosen), bijvoorbeeld in trekvogels, baren experts grote zorgen. Nederland lijkt onvoldoende voorbereid op eventuele uitbraken van vectorziekten. Het Platform heeft daarom het plan opgevat te werken aan nadere agendering en bewustwording van deze problematiek.
  Een eerste stap in 2011 was helder te krijgen wat de exacte stand van zaken is en in hoeverre de overheid zich mogelijk al bewust is van de problematiek. Daartoe zijn enkele gesprekken gevoerd met o.a. de betrokken beleidsambtenaren.
• Biotechnologie op maat
  Al decennia lang is er sprake van patstelling in de biotechnologiediscussie. Voor- en tegenstanders staan lijnrecht tegenover elkaar en men lijkt niet bereid hierover open in gesprek te gaan. De eerste fase van het project ‘Biotechnologie op maat’ is uitgevoerd in het najaar van 2011. Doel was na te gaan of er maatschappelijke ruimte bij diverse actoren aanwezig is om na te denken over en mee te werken aan het integreren van duurzaamheidsaspecten in de ontwikkeling van biotechnologie.
  Om een antwoord te formuleren op de vraagstelling, zijn in 2011 interviews met betrokken partijen afgenomen. De interviews hadden ten doel om na te gaan of onderzoekers, maatschappelijke organisaties en beleidsmakers interesse hebben om “voorbij het stereotype pro-contra biotech-debat” uit de jaren ‘80 en ’90 te komen en bereid zijn om mee te denken over en te werken aan het integreren van duurzaamheids- en sociale aspecten in biotechnologie. Daarbij richtten de interviews zich op ontwikkelingen van biotechnologie voor duurzame aardappelteelt en biogrondstoffengebruik (via algen).
  Uit de verkennende gesprekken komt naar voren dat partijen open staat voor de ontwikkeling van biotechnologie-op-maat voor een duurzamere aardappelteelt gericht op een reductie van het bestrijdingsmiddelengebruik. Deze informatie zal worden gebruikt voor het verder uitdiepen van het onderwerp in 2012.
• Coëxistentie van conflicterende technologieën in de landbouw
  Door technologische en maatschappelijke ontwikkelingen kunnen verschillende agrobiologische productiesystemen elkaar negatief beïnvloeden. Voorbeelden zijn: .... Lees verder